اعتماد: «بسته پيشنهادي ما و شما، داراي سرفصل هاي مشترکي هستند که به خاطر همين مشترکات ما امروز در تهران حضور داريم.» اين جملات، بخشي از اظهارات خاوير سولانا نماينده گروه 1«5 بود که در نشست مطبوعاتي بيان شد. سولانا عصر ديروز به همراه نمايندگان 1«5 به جز امريکا، پس از آنکه بسته را تحويل منوچهر متکي وزير خارجه داده و بعد از آن نيز با سعيد جليلي دبير شوراي عالي امنيت ملي گفت وگو کرد، راهي باغ سفارت آلمان شد تا ضمن پاسخگويي به پرسش هاي نمايندگان رسانه ها، متن نامه و همچنين بسته پيشنهادهاي جديد 1«5 را در اختيارشان قرار دهد. سولانا در ابتداي نشست با تاکيد بر اينکه به عنوان نماينده عالي اتحاديه اروپا و گروه 1«5 و با اختيار کامل به تهران آمده، به نقش تاريخي و مهم ايران در جامعه بين المللي اشاره کرد و بعد اجازه خواست به ارائه توضيحاتي درباره بسته يي بپردازد که همراه خود آورده بود. وي گفت پيشنهاد هايي را ارائه کرده اند که جامع بوده و به ايران اين امکان را مي دهد تا برنامه نوين هسته يي داشته باشد. نماينده 1«5 همچنين خاطرنشان کرد بنا بر محتويات بسته مذکور، هر دو طرف فرصت آن را خواهند داشت تا بتوانند ارتباطات خود را از سر بگيرند. وي گفت؛ «در اين بسته ضمن تاکيد به اينکه ايران بايد درخواست هاي شوراي امنيت سازمان ملل و آژانس بين المللي انرژي اتمي را اجابت کند آمده است که اروپا نيز در مقابل حق ايران را براي توسعه پژوهش، توليد و کاربري انرژي صلح آميز هسته يي به رسميت مي شناسد.»
تامين کمک هاي مالي و تکنولوژيک، حمايت از ساخت نيروگاه هاي آب سبک منطبق با آخرين فناوري روز، بهبود روابط شش کشور و ايجاد اعتماد متقابل، تسهيل دسترسي ايران به اقتصاد و بازارها و سرمايه بين المللي، همکاري در داشتن هواپيماهاي غيرنظامي پيشرفته از ديگر موارد طرح شده در بسته پيشنهادي گروه 1«5 به ايران بود که سولانا به آنها اشاره کرد.سولانا در ادامه با بيان اينکه «حضور امروز ما در تهران نشان مي دهد چقدر مشتاقيم و کوشش مي کنيم تا چالش هسته يي به وجود آمده حل شود، افزود؛ آنچه گفتم مسائل بسيار مهمي است اما براي دستيابي به آنها لازم است ماهيت صلح آميز بودن فعاليت هاي هسته يي ايران اثبات شود.

رئيس سياست خارجي اتحاديه اروپا با بيان اينکه ما و شما در وضعيت برد - برد هستيم، گفت؛ ما علاقه منديم يک همکاري دوجانبه در زمينه همکاري هسته يي با ايران داشته باشيم اما بدين منظور شرط هايي هم داريم.در همين حال خبرنگاري درباره مطرح شدن بحث تعليق در ديدار با منوچهر متکي و سعيد جليلي سوال کرد که نماينده اروپا تصريح کرد؛ روز گذشته مشخصاً درباره توقف غني سازي صحبت نکرده اند. خاوير سولانا هم در ادامه اين پرسش با بيان اينکه 1«5 کماکان به بيان درخواست خود درخصوص تعليق ادامه خواهد داد، گفت؛ اميدوارم تهران به اين بسته پاسخ مثبت دهد.وي افزود؛ ما در مذاکراتمان درباره تعليق غني سازي صحبت مي کنيم تا ببينيم چه نتايجي حاصل مي شود.سولانا با طرح اين سوال که «شما مي دانيد چه مدت طول مي کشد تا يک نيروگاه هسته يي ساخته شود» پاسخ داد که حداقل 10 سال زمان لازم است تا نظير نيروگاهي که روسيه در بوشهر مي سازد، ساخته شود. اميدوارم نسبت اين زمان را درک کنيد.

سولانا همچنين وقتي از او پرسيده شد ملت ايران نسبت به غرب اعتماد ندارد و بارها در سال هاي گذشته از اين لحاظ آسيب ديده، خاطرنشان کرد در طول سال هاي گذشته اشتباهات زيادي صورت گرفته اما امروز ما مي خواهيم با انجام گفت وگو سعي در ايجاد اعتماد و اطمينان کنيم.

شرط پاسخ دادن

از سوي ديگر لحظاتي از تحويل دومين بسته 1«5 به ايران نگذشته بود که اولين واکنش تهران در خصوص پيشنهادهاي پنج عضو دائم شوراي امنيت به همراه آلمان اين گونه مطرح شد؛ «ما منتظر دريافت نظرات مشخص 1«5 درباره بسته ايران هستيم و پاسخ تهران به بسته شما، بستگي به پاسخ منطقي اعضاي گروه 1«5 خواهد داشت .» اين سخنان منوچهر متکي وزير خارجه بود، وقتي که برخلاف روال قبلي بسته جديد غرب را به جاي دبير شوراي عالي امنيت ملي از سوي سفير 1«5 تحويل گرفت .منوچهر متکي همزمان با دريافت بسته و نامه در سخنانش به بسته ايران اشاره کرد که حدود يک ماه قبل به کشورهاي مختلف تحويل داده شد .بسته تهران با هدف ايجاد صلح بين المللي، پيشنهادهايي را مطرح مي کند و به رغم آنکه به اکثر کشورها ارائه شده اما تاکنون پاسخي به آن داده نشده است . از اين رو منوچهر متکي با اشاره به آثار و نتايج بسته پيشنهادي تهران خطاب به سولانا گفت؛ بسته جمهوري اسلامي ايران از سوي بسياري از کشورها مورد استقبال قرار گرفته و آن را به عنوان رويکرد فراگير و منطقي توصيف کرده اند که مي تواند گشايش گر مذاکرات و فضاي مناسب براي چشم اندازهاي آتي باشد.

به گزارش ايسنا متکي گفت؛ در بخش هسته يي نيز موضوعات مورد علاقه بر مبناي تعهدات دسته جمعي تمامي کشورها مطرح شده است . حصول اطمينان از عدم انحراف فعاليت هاي صلح آميز همه کشورها، ايجاد کنسرسيوم در تمامي کشورها از جمله ايران، تقويت نظارت هاي آژانس بر فعاليت هاي هسته يي تمامي کشورها، گسترش استفاده از فناوري هاي صلح آميز براي همه، تحقق خلع سلاح هسته يي و تشکيل کميته پيگيري و نظارت آژانس بر فعاليت هاي هسته يي تمامي کشورها مواردي هستند که در اين بخش مورد اشاره قرار گرفته اند .وزير امور خارجه همچنين خطاب به سولانا خاطرنشان ساخت؛ شما امروز با بسته يي از پيشنهادها به ايران آمده ايد، انتظار مي رود بسته هاي پيشنهادي به طور متقابل با رهيافتي منطقي و سازنده مورد بررسي قرار گيرد .اين بررسي بايد براساس احترام متقابل، عدالت، حق حاکميت و تعهدات دسته جمعي صورت پذيرد تا راه براي مذاکرات نتيجه بخش و حل و فصل چالش ها و معضلات عمده منطقه يي و فرامنطقه يي هموار شود.متکي پس از دريافت بسته شش کشور نيز تصريح کرد؛ ما منتظر دريافت نظرات مشخص 1«5 در مورد بسته ايران هستيم و طبيعي است که پاسخ تهران به بسته شما، با نظر داشتن پاسخ منطقي و سازنده 1«5 به بسته ايران تنظيم خواهد شد.خاوير سولانا نيز در اين ديدار با اشاره به اينکه ما درخواست مي کنيم ايران بسته ارائه شده را به طور جامع بررسي کند، گفت؛ حق جمهوري اسلامي ايران را در استفاده از فناوري صلح آميز هسته يي به طور کامل شناسايي مي کنيم .نماينده عالي سياسي - امنيتي اروپا با اشاره به بسته تهران گفت؛ ما در بسته ايران نقاط مشترک مناسبي را يافته ايم که اين نکات مي تواند زمينه مشترک شروع مذاکرات را فراهم سازد .

پيش بيني رسانه هاي غربي از پاسخ تهران

اگرچه گفته مي شود در بسته جديد غرب همانند پيشنهادهاي پيشين، ارائه امتيازات مشروط به پذيرش تعليق غني سازي از سوي تهران عنوان شده است، با اين حال تحليل هاي متفاوتي در رابطه با نتايج سفر سولانا مطرح مي شود .تهران از مدت ها قبل که بحث تهيه مجموعه مشوق هاي گسترده تر 1«5 بيان شد، صراحتاً اعلام کرده اگر رويکرد تعليق در نظر گرفته شود، هيچ پيشنهادي از سوي ايران مورد قبول قرار نمي گيرد .در همين زمينه محمود احمدي نژاد نيز چهارشنبه گذشته با بيان اينکه در مساله هسته يي عقب نشيني نمي کند، گفت؛ ايران شأن و منزلتش را معامله نمي کند. با وجود اين، سولانا هرچند تاکيد کرده در اين سفر نبايد از او انتظار معجزه داشت، اما اميدوار است رويکرد جديدي در مذاکرات هسته يي با ايران به وجود آيد .در عين حال کريستينا گالاش سخنگوي سولانا نيز به آسوشيتدپرس گفت؛ سولانا تمايل زيادي دارد که اين پيشنهاد مورد استقبال مقامات ايران قرار گيرد .وي گفت؛ جامعه بين المللي حاضر است رابطه يي جديد را با ايران آغاز کند و اين هدف اصلي ارائه پيشنهادي جامع است که به مقامات ايراني ارائه مي شود .وي درباره اينکه سولانا انتظار دارد مقامات ايراني چه واکنشي به بسته پيشنهادي 1 « 5 داشته باشند، گفت رئيس سياست خارجي اروپا فکر مي کند اين بسته «شايسته بسيار خوب و دقيق خوانده شدن است، زيرا پتانسيل زيادي براي رابطه خوب ميان ايران و جامعه بين المللي دارد .»به گزارش ايسنا خبرگزاري رويترز هم به نقل از يک ديپلمات انگليسي عالي رتبه در لندن نوشت؛ اگر آنها اين (بسته) را رد کنند ما انتظار تحريم هاي بيشتر اتحاديه اروپا را تا پايان ژوئيه خواهيم داشت .وي در عين حال گفت؛ نسبت به موفق بودن اين سفر خوشبين نيستم .يک مقام انگليسي نيز درباره پيشنهاد 1«5 گفت که اين پيشنهاد شامل پيشنهاداتي براي «کمک به ايران در همه حوزه هايي که براي داشتن صنعت برق هسته يي غيرنظامي مورد نياز دارد»، است .وي افزود؛ در اين پيشنهاد «تامين تضمين شده سوخت ايران از خارج از کشور» مطرح شده است و همچنين شامل گفت وگو درباره امنيت و ثبات گسترده تر در منطقه خليج فارس و نيز اقداماتي در خصوص توافقات تجاري، سرمايه گذاري و سياسي است .

مقام يادشده گفت ايران حدود يک ماه براي پاسخگويي زمان خواهد داشت و اگر جواب منفي باشد «گام منطقي بعدي» اعمال تحريم هاي بيشتر از طريق شوراي امنيت است .وي در عين حال تاکيد کرد که نسبت به شانس پذيرفته شدن آن در ايران خوشبين نيست .شبکه خبري بي بي سي نيز در گزارشي نوشت؛ اين گفت وگوها آخرين گفت وگوها نخواهد بود، اما احتمالاً آخرين فرصت حل اين مساله از طريق مذاکره در آينده قابل پيش بيني است.شبکه خبري اسکاي نيوز هم به نقل از يک ديپلمات انگليسي عالي رتبه نوشت؛ ما حاضريم در خصوص هر چيزي مذاکره کنيم اما آنها بايد حاضر به همکاري در خصوص غني سازي باشند .وي افزود؛ ما به روشني مي گوييم اين روندي بي انتها نخواهد بود و محدوديت زماني دارد .اسکاي نيوز افزود؛ در هر حال به نظر بعيد مي رسد که مقامات ايران تعليق فعاليت هاي غني سازي اورانيوم را بپذيرند به ويژه بعد از اينکه احمدي نژاد اعلام کرد هرگز عقب نشيني نخواهد کرد .بر اساس گزارش فايننشال تايمز اين پيشنهاد تفاوت اساسي با پيشنهاد قبلي که در سال 2006 مطرح شد و قاطعانه رد شد، ندارد . بسياري از سياستمداران و ديپلمات ها معتقدند که ماموريت سولانا شانس اندکي براي موفقيت دارد .